Mâm cúng ông Công ông Táo gồm những gì?
Theo quan niệm dân gian, cúng ông Công ông Táo cần có 3 bộ mũ áo, hài, cá chép. Mâm cúng sẽ bao gồm xôi, cơm canh, rượu, nước, vàng mã, cau trầu, thịt gà, thịt lợn và hoa quả. Dưới đây sẽ là hướng dẫn và các lưu ý chi tiết về mâm cúng ông Công ông Táo gồm những gì?
Ý nghĩa tục cúng ông Công, ông Táo của người Việt
Theo sách “Kính Táo toàn thư”: “Táo Thần hưởng nhang khói của một nhà, gìn giữ sức khỏe cho người trong gia đình, theo dõi việc thiện ác của gia đình, tâu trình công tội của nhà đó”.
- Ông Công (Thổ Công): Cai quản đất đai, nhà cửa
- Ông Táo (Táo Quân): Gồm ba vị (2 ông, 1 bà), trông coi việc bếp núc, sinh hoạt gia đình
Theo quan niệm dân gian, vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm, Táo quân sẽ lên chầu Ngọc Hoàng để báo cáo mọi việc xảy ra trong gia đình trong suốt một năm. Do vậy vào ngày này, các gia đình sẽ làm lễ tiễn ông Công, ông Táo nhằm bày tỏ lòng biết ơn vì đã gìn giữ gia đạo bình an trong một năm, cũng như mong muốn những điều tốt đẹp sẽ được gửi đi, cầu mong sang năm mới gia đình yên ấm, thuận lợi.
Tín ngưỡng này được duy trì qua nhiều thế hệ người Việt, trở thành nét đẹp văn hoá truyền thống mỗi dịp Tết đến xuân về.
Mâm cúng ông Công ông Táo gồm những gì?
Nhà nghiên cứu văn hóa Phạm Đình Hải cho biết, lễ cúng ông Công ông Táo tuỳ thuộc vào điều kiện và nếp truyền thống của từng gia đình, nhưng phải có đủ 3 bộ: mũ áo, hài (hay còn gọi là hia, giày) và cá chép.
Trong sách “Việt Nam phong tục” (Nhà xuất bản Văn học), tác giả Phan Kế Bính có viết: “Mua hai mũ ông, một mũ bà để thờ và mua con cá chép để làm ngựa cho Táo quân lên chầu trời”.
Về mâm cỗ cúng cúng ông Công, ông Táo cơ bản sẽ gồm có: xôi, cơm canh, rượu, nước, vàng mã, cau trầu, thịt gà, thịt lợn và hoa quả. Ngoài ra, tuỳ mỗi vùng sẽ có điểm đặc trưng riêng biệt trong biến tấu mâm cúng.
- Miền Bắc: Thường cúng cá chép sống hoặc giấy từ 3-5 con, sau khi cúng sẽ mang cá chép ra sông, ao, hồ để phóng sinh. Mâm cỗ thường có thêm gà luộc, canh măng, nem rán, hành muối, thịt đông,…
- Miền Nam: Thường cúng đêm (20-23h), sau đó không nấu nướng nữa, tránh ảnh hưởng đến ông Công, ông Táo. Mâm cúng sẽ có thêm đĩa đậu phộng, kẹo vừng đen và một bộ “cò bay, ngựa chạy”.
- Miền Trung: Thường cúng bằng ngựa giấy, có yên cương đầy đủ, vàng mã và một số lễ vật. Mâm cúng có gà luộc, nem rán, xôi, thịt lợn luộc, cá thu, cá ngừ kho,…
Gợi ý một mâm cỗ mặn cúng ông Công ông Táo cơ bản:
– 1 đĩa gạo
– 1 đĩa muối
– 5 lạng thịt vai luộc (hoặc thịt gà)
– 1 bát canh
– 1 đĩa xào
– 1 đĩa giò
– 1 đĩa xôi gấc
– 1 đĩa hoa quả
– 1 ấm trà sen
– 3 chén rượu
– Quả cau, lá trầu
– 1 lọ hoa
– 1 tập giấy tiền, vàng mã, mũ quan,…
– 3-5 con cá chép sống (hoặc cá chép giấy)
Văn khấn cúng ông Công, ông Táo
Nội dung văn khấn cơ bản sẽ bao gồm:
-
Kính cáo các vị thần: Ông Công, Ông Táo, Thổ Công, Long Mạch, Thổ Địa.
-
Trình bày danh tính gia chủ (tên tuổi, địa chỉ).
-
Tóm tắt những việc làm trong năm qua (ngắn gọn, mang tính cầu nguyện).
-
Cầu xin Táo Quân lên Trời “tâu tóm tắt” những điều tốt đẹp, “che giấu” những điều chưa tốt.
-
Cầu xin các vị thần tiếp tục phù hộ cho gia đình trong năm mới Bính Ngọ 2026 được bình an, sung túc và vạn sự như ý.
Ví dụ:
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
Tín chủ (chúng) con là…
Ngụ tại:…
Hôm nay ngày 23 tháng Chạp, tín chủ chúng con thành tâm sắp sửa hương hoa phẩm vật, xiêm hài, áo mũ, kính dâng Tôn thần. Thắp nén tâm hương tín chủ con thành tâm kính bái. Chúng con kính mời ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân hiển linh trước án thụ hưởng lễ vật.
Cúi xin Tôn thần gia ân xá tội cho mọi lỗi lầm trong năm qua gia chủ chúng con sai phạm. Xin Tôn thần ban phước lộc, phù hộ toàn gia chúng con, trai gái, trẻ già sức khỏe dồi dào, an khang thịnh vượng, vạn sự tốt lành.
Chúng con lễ bạc tâm thành, kính lễ cầu xin, mong Tôn thần Phù hộ độ trì.
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Lưu ý cúng ông Công, ông táo năm 2026
Năm 2026 (Năm Bính Ngọ), lễ cúng ông Công, ông Táo sẽ rơi vào ngày 10/2/2026 dương lịch (thứ 3). Bạn có thể sắp xếp khung giờ cúng phù hợp với lịch sinh hoạt, tuy nhiên nếu được có thể cúng vào các khung giờ đẹp sau:
- Giờ Mão (05:00 – 07:00)
- Giờ Tỵ (09:00 – 11:00)
- Giờ Ngọ (11:00 – 13:00)
Lưu ý quan trọng khi chuẩn bị lễ cúng:
- Dọn dẹp bếp núc sạch sẽ trước khi bày mâm cúng.
- Chuẩn bị lễ vật theo phong tục: Cá chép sống hoặc cá chép giấy, hương, hoa, trái cây, nước sạch và vàng mã.
- Đặt mâm cúng tại khu vực bếp hoặc bàn thờ gia tiên tùy tập quán từng vùng.
- Hóa vàng mã tại nơi an toàn, gọn gàng, tránh gây khói bụi quá mức để đảm bảo vệ sinh môi trường.
Như vậy bài viết trên Tiệm Nhà An đã tóm tắt mâm cúng ông Công ông Táo gồm những gì cũng như những lưu ý quan trọng. Hy vọng bài viết hữu ích với bạn.